Herman Hesse

Narsis və Qoldmund

Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
Dünya belə qurulub – kədər də, ağrı da, ümidsizlik də elə sevincin özü kimi keçicidir; hər şey ötüb-keçir, solğunlaşır, dərinliyini və dəyərini itirir və sonunda elə bir an gəlir ki, insan nə vaxtsa ona ağrı vermiş olayı belə xatırlamaq iqtidarında olmur. Hə, ağrının özü də zamanla solur.
Elmin Seyfəddinlihar citeretfor 4 år siden
insanda onu başqalarından fərqləndirən cəhətləri tapmaq onu tanımaq anlamına gəlir.
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
Narsis, bəs sən necə ölməyi düşünürsən? Axı sənin anan yoxdur... Anasız sevmək mümkün deyil. Anasız ölmək mümkün deyil.
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
bəzən inam aldada da bilir, heyif ki, bu gerçəkdən də əmin olmağa macal tapmışam.
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
Yer üzündəki mövcudluq, görünür, ikilidir, təzadlar üzərində qurulub: ya kişisən, ya qadın, ya avarasan, ya qorxaq şəhərli, ya ağılla yaşayırsan, ya hisslərlə – yer üzündə vəhdət yoxdur, eyni zamanda nəfəs alıb, nəfəs vermirsən, kişi və qadın cinsinə aid olmursan. Azadlıqla intizamı, ruhla instinkti bir arada tutmaq mümkün deyil. Həmişə biri digərinin itkisi bahasına başa gəlir, amma həmişə də biri digəri qədər mühüm və arzuolunandır! Yəqin, qadınlara daha asan olar. Təbiət onları elə yaradıb ki, həzz özlüyündə məhsul verir və sevgi səadətindən uşaq dünyaya gəlir. Kişilərin nəsibisə nəsil vermə qabiliyyəti əvəzinə əbədi darıxma hissidir. Bəlkə, bütün bunları yaradan Tanrı pis niyyətlidir və öz yaratdıqlarını heç özü qəbul etmir, əksinə, onları ələ salır və fəlakətlərinə sevinir? Yox, o, pis ola bilməz – cüyürləri və maralları, balıqları və quşları, meşələri və gülləri, qışı və baharı yaradan qüvvə pis ola bilməz. Amma yaradılan hər şey sanki çat verib. Bəlkə, o, gerçəkdən də, nöqsanlı və uğursuz alınıb, bəlkə, elə insan mövcudluğunun sıxıntısı Allahın hansısa əlahiddə planıdır, bəlkə, elə bu, Düşmənin toxumu, ilkin günahın özüdür? Amma niyə bu sıxıntı və məmnuniyyətsizlik günahdır? Məgər bütün gözəl və müqəddəs olan şeylər məhz bu hissdən yaranıb, minnətdarlıq kimi elə Tanrının özünə qurban verilmirmi?
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
Dalan-dalan gəzdikcə, hər evi tanıdıqca qəhər onu boğurdu. Bəlkə, oturaq həyat yaşamaq, bu qəşəng, etibarlı evlərin sakinlərindən birinə çevrilmək, dinc şəhər həyatı sürmək, kiçicik hücrədə və emalatxanada, arvad-uşağın əhatəsində hüzurlu vətən, doğma ocaq hissini duymaq – bəlkə, həsəd duyulacaq nəsib elə bu idi?
Elmin Seyfəddinlihar citeretfor 4 år siden
Azadlıqla intizamı, ruhla instinkti bir arada tutmaq mümkün deyil. Həmişə biri digərinin itkisi bahasına başa gəlir, amma həmişə də biri digəri qədər mühüm və arzuolunandır!
Elmin Seyfəddinlihar citeretfor 4 år siden
Lena, əzizim, yüzlərlə müdrik və müqəddəs bu sual üzərində baş sındırıb. Uzunmüddətli xoşbəxtlik yoxdur! Əgər indi əldə etdiklərin səni qane etmirsə və həyata artıq sevinmirsənsə, elə indicə daxmamıza od vurmağa hazıram. Onda hər kəs öz yoluyla gedər.
Elmin Seyfəddinlihar citeretfor 4 år siden
Nədir, Narsis, qorxuludur? — sual etdi. — Canını vahimə basıb? Sən də fərqinə varmısan? Hə, möhtərəm, dünya ölümlə doludur, o hər küncdə-bucaqda gizlənib, hər ağacın arxasından boylanır və nə divarlarınız, nə yataqxanalarınız, nə də kilsələriniz sizə kömək edən deyil, o, gözlərini pəncərədən zilləyib qəhqəhə çəkir, o sizlərdən hər birinizi tanıyır, sizsə hər gecə yorğanınızı başınıza çəkib, qorxa-qorxa onun necə gülə-gülə adlarınızı çəkdiyini dinləyirsiniz.
Elmin Seyfəddinlihar citeretfor 4 år siden
Anla, — o deyirdi, — üzərində yeganə üstünlüyüm ondan ibarətdir ki, sən mürgülədiyin, bəzənsə hətta yuxuladığın halda mən sayıqlığımı heç vaxt itirmirəm. Sayıqsa o kəsi adlandırıram ki, həmin şəxs özünə, ən mərhəm, kortəbii qüdrətinə, instinktlərinə, zəif nöqtələrinə bələddir və onları idrakın, şüurun gücünə tabe etdirməyi bacarır.
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
İstənilən halda Qoldmund ona göstərdi ki, yüksək taleli insan həyatın dibinəcən enə, özünü çirkaba və qana batıra, bununla yanaşı, dəyərsiz rəzilə çevrilməyə, içində ilahi olanı öldürməyə bilər. Zülmət qaranlıqda uzun müddət dolaşa və ruhunun səcdəgahında ilahi işığı qoruyub saxlaya, yaradıcı gücünü itirməyə bilər.
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
monastır heç də səmavi deyil, o da başdan-başa natamamlıqlarla doludur, amma yenə də lazımi nizam-intizama əməl edən monastır dünyəvi həyatla müqayisədə mənim kimilərə qat-qat faydalı və səmərəlidir. Mən indi bəkarətdən söhbət açmıram, amma artıq bircə dənə təmiz düşüncə, — o düşüncəni ətrafdakılara öyrətmək elə mənim öhdəliyimdir, — dünyadan hansısa müdafiə tələb edir. Odur ki, burada, monastırımızda mənə özümü reallaşdırmaq səninlə müqayisədə qat-qat asan olub.
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
özünü reallaşdıran insan təbiətin ötürdüyü istedad sayəsində qabil olduğu ali və yeganə ağıllı işi görmüş olur.
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
Çünki özünü reallaşdıran insan təbiətin ötürdüyü istedad sayəsində qabil olduğu ali və yeganə ağıllı işi görmüş olur. Bax elə buna görə də hər dəfə təkrarlamaqdan yorulmurdum: mütəfəkkirləri, ya zahidləri təqlid eləməyə çalışma, sadəcə, özün ol, özünü reallaşdırmağa cəhd et!
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
mistiklər obrazlardan yaxa qurtarmaq iqtidarında olmayan mütəfəkkirlərdir, başqa sözlə desək, ümumiyyətlə, mütəfəkkir deyillər.
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
Əgər dünyəvi həyata qaçmayıb mütəfəkkir olsaydın, bir çox bədbəxtliyə imza atacaqdın. Çünki sən mistik olacaqdın. Kobud desək, mistiklər obrazlardan yaxa qurtarmaq iqtidarında olmayan mütəfəkkirlərdir, başqa sözlə desək, ümumiyyətlə, mütəfəkkir deyillər. Bunlar sirli rəssamlardır: şeirsiz şair, boyasız rəssam, nəğməsiz müğənnilərdir. Onların arasında istedadlı və nəcib insanlar az deyil, amma hamısı istisnasız uğursuzdur.
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
Aman Allah, boşuna xərclənmiş və puç olmuş, əlində parlaq mənzərələrlə dolu, amma çilik-çilik olmuş, çoxlu sayda qırıntılara parçalanmış həyatına boylanmaq necə də dəhşətli idi. Həyatında nə qədər — az anlam, nə qədər az sevgi var idi!
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
Sirri olmayan sevgi nəyə gərəkdir?! Təhlükədən uzaq sevginin nə adı var ki?!
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
Nə qədər ki həyat bağçasında Aqnes kimi sehrli güllər bitir, ondan şikayətlənməyə dəyməzdi.
Vusala Mammadovahar citeretfor 5 år siden
Həyatın səni barmağına dolamasını dərk etmək necə də utandırırdı, – adam bilmir ağlasın, ya gülsün! Ya hisslərinə azadlıq verib, Analar anası Həvvanın köksünə sıxılıb yaşayırsan, onda bəzən həzzin dadını çıxarırsan, amma yenə də dünyanın faniliyi qarşısında çarəsiz qalırsan; bu gün göz oxşayan, sabahsa çürüyüb torpağa qarışan meşə göbələyini xatırladırsan. Ya da müdafiə axtarırsan, emalatxanaya qapanıb qısa həyatın xatirəsini yaratmağa çalışırsan – onda özün həyatdan imtina etməlisən, onda sən özün, sadəcə, silahsan; əbədiyyətə xidmət edirsən, amma özün bu zaman susuz qalmış ağac kimi quruyursan, azadlığından, həyatın sevinci və dolğunluğundan məhrum olursan. Usta Niklausun da nəsibi belə olub.
Halbuki insan həyatı yalnız hər ikisinə nail olduğu an məna kəsb edir. Təkcə bu zaman o, lənətə gəlmiş ”ya-ya da” ifadəsinə görə iki hissəyə bölünmür! Yaradır, amma həyatı bahasına deyil! Məgər bu mümkündürmü?
fb2epub
Træk og slip dine filer (ikke mere end 5 ad gangen)